O informe dos expertos aposta por incorporar o Pazo de Meirás ao Patrimonio Público

Ocupación simbolica de Meirás polo BNG

A comisión de expertos nomeada pola Xunta para estudar a incorporación ao patrimonio público do Pazo de Meirás propón que a Administración Xeral do Estado presente unha acción reivindicatoria, a través dunha demanda civil, na que se argumente o uso do inmueble como espazo institucional durante máis de 30 anos, ata a morte do dictador en 1975. Abre a porta, iso si, a unha compensación económica para os herdeiros de Franco.

En calquera caso, os redactores do informe matizaron que esta situación de compensación daríase no caso de que, unha vez que haxa sentenza firme do Tribunal Supremo a favor do Estado, se produza unha liquidación da propiedade e os actuais posuidores do pazo sexan compensados por gastos de mantemento desde o 20 de novembro de 1975 “se eses investimentos están probadas”, matizaron desde a comisión de expertos, presidida polo catedrático de Historia Contemporánea da Universidade de Santiago de Compostela Xosé Manoel Núñez Seixas.

A elababoración deste informe prolongouse durante máis de seis meses, e ás súas conclusións presentou un voto particular o Concello de Sada, en desacordo con esa hipótese de “liquidación” do inmueble, como anunciou fai dous días.

Así as cousas, a comisión de expertos conclúe que é “posible defender o dereito á adquisición por usurpación da condición de ben de dominio público” e que a vía da “demanialización” permitiría incorporar Meirás ao dominio público pola “forza do uso” do inmueble, é dicir, que se usase polo dictador como edificio do Estado”.

BNG e En Marea piden que se inicie o proceso

Os portavoces de En Marea e BNG, Luís Villares e Ana Pontón, respectivamente, apostaron por iniciar xa o proceso de recuperación do pazo horas antes de que se fixesen públicas as conclusións do informe elaborado pola Comisión de Expertos sobre o Pazo de Meirás, que propón a incorporación do inmueble ao dominio público pola vía da “forza de uso” como inmoble de Estado, aínda que abre a porta a indemnizar gastos aos Franco, motivo polo que o Concello sadense emitiu un voto particular.

Villares resaltou que a recuperación de Meirás para a titularidade pública “vai máis aló dos simbólico” e supón “un exercicio democrático necesario para acabar coa impunidade a nivel político, xurídico e económico” do franquismo. O portavoz de En Marea mostrou a súa satisfacción polas conclusións do informe e pediu que arrincase o proceso para a posta en marcha das medidas que fagan revertir o que foi “unha extorsión” disfrazada de “aparente doazón” que, sostivo, evidencia que a transición política trala morte do ditador “deixou cabos sen atar”.

Para Pontón, o proceso “dilatouse máis do necesario” e as conclusións da comisión “despexan incógnitas” que o BNG “nunca tivo”. Por iso, instou ao Goberno español a que poña “ao mesmo nivel” o Pazo de Meirás e o Val dos Caídos nun momento no PSOE suscitou a posibilidade de trasladar os restos de Franco do mausoleo situado en Madrid. “O Pazo e todos os bens expoliados teñen que ser devoltos”, incidiu a nacionalista, que recordou que á “anomalía” de que a familia do ditador conserve bens “expoliados” súmase que os Franco denuncien a 19 activistas do BNG que realizaron unha ocupación simbólica do inmoble o ano pasado.

A Xunta, con todo, aposta por “ver os fundamentos xurídicos” e “estudar si efectivamente é posible” a recuperación do inmueble, sinalou o vicepresidente, Alfonso Roda, quen garantiu que estaría “moi atento” ás conclusións do texto.

A Deputación abstívose de apoiar o informe íntegro

A Deputación optou pola abstención na súa pronunciamiento sobre o informe da Comisión de Expertos sobre o Pazo de Meirás. A institución non quixo suscitar un voto particular para non “facer causa das discrepancias existentes” e porque defende “sumar forzas” para o obxectivo compartido de recuperar o pazo, pero sitúase ao lado do informe xurídico da Xunta Prol Devolución do Pazo de Meirás, que considerou viable recuperar o inmueble para o patrimonio público a través de reclamar a nulidade do título de compraventa de 1941, ao considerar probado que foi simulado e que se tratou, en realidade, dunha “compraventa ficticia” entre “unha persoa que xa posuía o ben e outra que xa o vendeu”, segundo o profesor de Dereito Administrativo da USC Xabier Ferreira.

A Deputación aposta por seguir esta vía, solicitar que se declare nula a compraventa, mentres que a Comisión de Expertos aboga, por velo máis viable, por probar o seu donación anterior a Franco tralo seu adquisición con fondos públicos e reclamar que se declare ben de dominio público afecto á xefatura do Estado.