A Asociación pola Recuperación dos Desaparecidos no Franquismo comezou onte a exhumación da fosa común de Vilarraso

A Asociación pola Recuperación dos Desaparecidos no Franquismo (ARDF) comezou onte a exhumación da fosa común de Vilarraso, a máis grande das fosas do franquismo sen excavar. A fosa está no cemiterio de Vilarraso (Aranga) e nela atópanse cando menos que os restos de 37 persoas que foron asasinadas entre o 36 e o 38.

Entre as persoas asasinadas polos fascistas estaban Mercedes Romero Abella, unha profesora no barrio coruñés de Monelos e viuda do sindicalista da UXT da Coruña, Francisco Mazariegos, tamén asasinado. Ademais, os historiadores identificaron a Florentino Rodríguez Palacios, alcalde socialista no concejo asturiano de Aller, e a Cesáreo Méndez Vázquez, sindicalista da CNT coruñesa. O Concello de Aranga é unha referencia altamente simbólica, xa que é un dous lugares onde concéntrase ou maior número de soterrados en fosas comúns de Galicia.

«De momento non chegamos á fosa xa que habemos ter que parar varias veces pola choiva», explica Santiago Carcas, representante da agrupación. Xunto a el está Begoña Hermida que engade, «levamos desde o 2011 loitando para isto». Neste sentido, explican . En canto aos custos das tarefas, que ascenden a 12.000 euros aos que hai que sumar 1.000 euros por cada proba de ADN e 8.000 do estudo antropológico, aclaran que «todo procede de diñeiro de micromecenazgo».

É a máis grande, pero hai máis en Aranga e os seus alrededores, como a de Fervenzas. Alí onde acaba a Terra Chá lucense e nace a escarpada Costa da Sal, terras regadas polo río Mandeo -cuxas augas se tiñeron de vermello fai sete décadas polo sangue de tanto cadáver- e atravesadas pola N VI en cuxas cunetas aparecían, segundo contan, “mortos un día si e outro tamén”. Un lugar de paso onde aparecían paseados da Coruña e Lugo.

A CRMH da Coruña leva feito un traballo de concienciación e desagravio das familias das vítimas que culminou no ano 2011 coa instalación no campo da festa de Aranga dun monolito en homenaxe a todas as vítimas que foron represaliadas en Aranga. O BNG leva tempo insistindo na necesidade de que as administracións aposten decididamente pola recuperación da memoria e a exhumación da fosa común